تفاوت طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار چیست؟
تفاوت اصلی طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار در میزان خلوص آنهاست. طلای ۲۴ عیار طلای خالص است و طلای ۱۸ عیار ۷۵ درصد طلا دارد و ۲۵ درصد باقیمانده فلزات دیگری مثل مس و نقره است. همین تفاوت باعث میشود قیمت، کاربرد و حتی رنگ این دو با هم فرق کند.
عیار طلا یعنی چه؟
عیار واحد سنجش خلوص طلاست. مبنای آن عدد ۲۴ است: طلای ۲۴ عیار یعنی از ۲۴ جزء، هر ۲۴ جزء طلا باشد — یعنی خالص. برای محاسبهی درصد خلوص هر عیار، کافی است آن را بر ۲۴ تقسیم کنید:
- طلای ۲۴ عیار: ۲۴ ÷ ۲۴ = ۱۰۰ درصد خالص
- طلای ۱۸ عیار: ۱۸ ÷ ۲۴ = ۷۵ درصد خالص
- طلای ۱۴ عیار: ۱۴ ÷ ۲۴ ≈ ۵۸ درصد خالص
در ایران روی مصنوعات طلا معمولاً عدد ۷۵۰ حک میشود که همان ۷۵۰ در هزار، یعنی ۷۵ درصد، یعنی عیار ۱۸ است.
چرا زیورآلات را با طلای خالص نمیسازند؟
پاسخ در جنس فلز است. طلای خالص بسیار نرم است — آنقدر که با فشار دست هم خم میشود. انگشتری از طلای ۲۴ عیار در چند ماه استفادهی روزمره تغییر شکل میدهد و نگینهایش میافتند.
افزودن فلزاتی مثل مس و نقره، طلا را سخت و مقاوم میکند. همین آلیاژها رنگ طلا را هم تغییر میدهند: مس بیشتر رنگ را به سمت قرمز میبرد و ترکیب با نقره و پالادیوم، طلای سفید میسازد.
تفاوت قیمت این دو چقدر است؟
از نظر منطقی، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار باید ۷۵ درصد قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار باشد. در عمل هم نسبت تقریباً همین است.
فرض کنید در یک روز فرضی هر گرم طلای ۲۴ عیار ۲۵ میلیون تومان باشد. آنگاه:
قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ≈ ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۷۵ = ۱۸٬۷۵۰٬۰۰۰ توماننرخ لحظهای هر دو را میتوانید در صفحهی طلای ۱۸ عیار و طلای ۲۴ عیار مونو نرخ ببینید.
کدام برای سرمایهگذاری بهتر است؟
این پرسشی است که بیشتر از همه پرسیده میشود و پاسخش به یک عامل بستگی دارد: اجرت ساخت.
وقتی زیورآلات طلای ۱۸ عیار میخرید، علاوه بر ارزش طلا، اجرت ساخت (معمولاً ۷ تا ۱۵ درصد)، سود فروشنده (حدود ۷ درصد) و مالیات بر ارزش افزوده میپردازید. اما هنگام فروش، خریدار فقط بابت طلای آن پول میدهد — اجرت ساخت عملاً از دست میرود.
به همین دلیل برای سرمایهگذاری، گزینههایی که اجرت ساخت ندارند یا اجرتشان ناچیز است منطقیترند:
- طلای آبشده: بدون اجرت، مبنای معاملات عمده
- سکه: اجرت ندارد ولی حباب دارد
- صندوقهای طلا: نه اجرت، نه مشکل نگهداری، قابل خرید با مبالغ کم
- شمش طلا: با کارمزد پایین
طلای ۱۸ عیار به شکل زیورآلات بیشتر جنبهی مصرفی دارد تا سرمایهگذاری.
آیا طلای ۲۴ عیار در ایران فروخته میشود؟
بله، اما نه معمولاً به شکل زیورآلات. طلای ۲۴ عیار در ایران بیشتر به صورت شمش، سکههای سرمایهگذاری و آبشده معامله میشود. برخی طلافروشیها هم زنجیر و دستبند ۲۴ عیار عرضه میکنند که معمولاً وارداتی است و برای استفادهی روزمره توصیه نمیشود.
چطور عیار طلا را تشخیص دهیم؟
سه راه عملی وجود دارد:
۱. مهر عیار: روی هر مصنوع طلای معتبر، عدد عیار حک شده است — ۷۵۰ برای ۱۸ عیار، ۹۹۹ برای طلای خالص.
۲. فاکتور رسمی: طلافروشی موظف است فاکتوری با ذکر وزن، عیار و اجرت بدهد. خرید بدون فاکتور ریسک بالایی دارد.
۳. آزمایش عیارسنجی: آزمایشگاههای عیارسنجی با دستگاه، خلوص دقیق را تعیین میکنند. برای معاملات بزرگ یا خرید طلای دست دوم، این کار ارزش هزینهاش را دارد.
پرسشهای پرتکرار
طلای ۱۸ عیار چند درصد طلاست؟ ۷۵ درصد. یعنی از هر ۱۰۰۰ واحد وزن، ۷۵۰ واحد طلای خالص است و بقیه فلزات آلیاژی.
چرا قیمت طلای ۱۸ عیار در طلافروشی بیشتر از نرخ سایتهاست؟ نرخ سایتها قیمت خام طلاست. فاکتور طلافروشی اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده را هم شامل میشود که مجموعاً معمولاً ۱۵ تا ۲۵ درصد به قیمت اضافه میکند.
برای پسانداز، طلای ۱۸ عیار بخریم یا سکه؟ سکه اجرت ساخت ندارد اما حباب دارد. زیورآلات ۱۸ عیار اجرت دارند که هنگام فروش از دست میرود. مقایسهی حباب سکه با اجرت طلا در زمان خرید، معیار درستی برای تصمیم است.
طلای سفید چه عیاری دارد؟ طلای سفید معمولاً همان عیار ۱۸ است؛ تفاوتش در آلیاژ بهکاررفته (نقره، پالادیوم یا نیکل) و روکش رودیوم است، نه در میزان خلوص طلا.